تصرف عدوانی چیست و چه مجازاتی دارد

قانون آیین دادرسی مدنی در ماده‌ی ۱۵۸ خود دعوای تصرف عدوانی را بدین صورت تعریف می‌کند: «دعوای تصرف عدوانی عبارتست از: ادعای متصرف سابق مبنی بر اینکه دیگری بدون رضایت او مال غیرمنقول را از تصرف وی خارج کرده و اعاده تصرف خود را نسبت به آن مال درخواست می نماید.» همان طور که در متن ماده‌ی مذکور مشاهده می‌کنید چندین رکن برای تحقق تصرف عدوانی لازم هستند. مفهوم مشابهی را در ماده ۳۰۸ قانون مدنی هم می‌بینیم. اولین مسئله‌ای که باید در نظر گرفته شود این است که خواهان دعوای تصرف باید سابقا بر ملک تصرف داشته باشد. این را در اصطلاح حقوقی سبق تصرف خواهان هم می‌گویند. رکن اساسی دیگری که جهت تحقق تصرف به نحو عدوان لازم است از لحاظ حقوقی لحوق تصرف خوانده نامیده می‌شود‌. منظور ما از لحوق تصرف خوانده این است که در زمان طرح دعوا در دادگاه خوانده‌ی دعوا بر ملک تصرف داشته باشد.

اما شرط سومی که برای طرح دعوای تصرف عدوانی لازم است تصرف به نحو عدوان از سوی خوانده است. یعنی زمانی می‌توانید در دادگاه شکایت خود را مطرح کنید که متصرف فعلی ملک به بیانی عامیانه به صورت غیرقانونی ملک را در تصرف خودش داشته باشد. برای مثال منظور ما این است که تصرف او منشاء قانونی مثل قرارداد اجاره و… نداشته باشد. زمانی که می‌خواهید در دادگاه اقامه‌ی دعوا کنید برای اینکه با قرار عدم استماع دعوا از طرف دادگاه مواجه نشوید پیش از طرح دعوای مربوط به تصرف عدوانی، دعوای مرتبط با اصل مالکیت را مطرح نکنید. تا اینجای مطلب سعی کردیم به زبانی ساده شما را با مفهوم کلی تصرف عدوانی آشنا کنیم. جا دارد این مسئله را نیز بیان کنیم که دعوای مذکور به دو شکل حقوقی و کیفری طرح می‌شود‌. دعاوی کیفری و حقوقی تصرفات عدوانی ویژگی‌های منحصربه‌فرد خود را دارند. با ما همراه باشید تا تفاوت‌های آن‌ها را در ادامه‌ی مطالب بیان کنیم.