چگونه همسرمان را ممنوع الخروج بکنیم

مقدمه

در اصطلاح، ممنوع الخروجی به این معنا می‌باشد که فردی به علت موانع قانونی، قادر به خروج از کشور نباشد. معمولا افراد تا زمانی که قصد خروج از مرزهای کشور را نداشته باشند از ممنوع الخروج بودن خود مطلع نمی‌شوند. این اقدام قانونی چه از جانب دادگاه باشد و چه از طرف اداره اجرای ثبت، به فرد اطلاع داده نمی‌شود. ممنوع الخروجی افراد انواع مختلفی دارد. از جمله آنها می‌توان به ممنوع الخروج کردن همسر، ممنوع الخروج کردن بابت مهریه، ممنوع الخروج کردن به علت بدهی و … اشاره کرد. هر کدام از این ممنوع الخروجی‌ها از طرف اداره‌ی دولتی خاص و با اهداف معینی برای فرد ایجاد می‌شوند. پرداختن به تمام جنبه‌های مربوط به موضوع ممنوع الخروج کردن افراد در یک محتوا امکان پذیر نیست. در ادامه‌ی مطالب به یکی از انواع آن یعنی ممنوع الخروج کردن همسر می‌پردازیم.

البته برای ممنوع الخروج کردن همسر می‌توانید از وکیل دادگستری نیز کمک بگیرید. برای ممنوع الخروج کردن زن ، وکیل دادگستری با داشتن وکالت نامه‌ی وکلای دادگستری می‌تواند زن را ممنوع الخروج کند. اما برای ممنوع الخروج کردن مرد، حتما به وکالت نامه‌ی محضری نیاز دارد و تنها با داشتن وکالت دادگستری نمی‌تواند مرد را ممنوع الخروج کند.

لیست کسانی که ممنوع الخروج هستند

بر طبق قانون اساسی، برخی افراد به علت شرایط ویژه‌ی حقوقی که برای آنها پیش می‌آید، از طرف دولت ممنوع الخروج می‌شوند. این شرایط یا گذرا و موقتی است و یا اینکه تا زمانی که دولت صلاح بداند ادامه خواهد داشت. این افراد شامل:

• بدهکاران مالیاتی.
• افرادی که به واسطه‌ی رای دادگاه یا اجرائیه‌ی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور بدهکار به شمار می‌آیند.
• افرادی که در خارج از ایران به علت انجام فعالیت‌های غیر قانونی دارای سوء شهرت هستند.
• افرادی که خروج آنها از کشور خلاف مصلحت کشور است. البته معمولا ممنوع الخروج شدن این افراد به صورت کتبی به آنها اطلاع داده خواهد شد.
• دختر مجرد زیر 18 سال و یا زن شوهردار که برای خروج از کشور و همچنین گرفتن گذرنامه به اجازه‌ی فرد دیگری نیاز دارند.
• مردی که همسر او مهریه‌اش را به اجرا گذاشته است.

قوانین مربوط به ممنوع الخروج کردن همسر

براساس قانون اساسی در ایران، زنان متاهل، بدون اذن شوهر نمی‌توانند گذرنامه دریافت کنند. حتی اگر این زنان پاسپورت داشته باشند، به اجازه‌ی همسر خود نیاز دارند. در صورتی که شوهر آنها راضی به خروج از کشور نباشد، شوهر می‌تواند همسر را ممنوع الخروج کند. متاسفانه حتی اگر دختر در زمان مجردی پاسپورت داشته باشد و یا حتی بعد از ازدواج به اذن شوهر خود گذرنامه دریافت نماید، مرد می‌تواند وی را ممنوع الخروج نماید. زن در حالتی می‌تواند بدون اذن شوهر از کشور خارج شود که از همسر خود رضایت محضری داشته باشد. اما متاسفانه چنین قانونی در رابطه با مردان وجود ندارد و هر زمان که بخواهند! می‌توانند بدون اجازه گرفتن از همسر خود کشور را ترک نمایند.

لازم به ذکر است که بر طبق همین قوانین، دو دسته از مردان قادر به ممنوع الخروج کردن همسر خود نیستند. مردانی که در خارج از ایران اقامت دارند و مردانی که اصل شناسنامه خودشان را ندارند، نمی‌توانند همسر خود را ممنوع الخروج کنند. به علت وجود این کاستی‌ها در قانون اساسی، بهتر است که در هنگام ازدواج در عقد نامه قید شود که زن می‌تواند به هر مدت و هر مقصدی خودش بخواهد، از کشور خارج شود. همچنین برای اینکه خانم‌ها بتوانند از این حق بهره‌مند شوند باید از همسر خود وکالت بلاعزل، جهت اخذ و تمدید گذرنامه دریافت کنند .زیرا که تنها قید شدن این شرط در عقدنامه از نظر مقررات اداره‌ی گذرنامه کافی نیست. با استفاده از این وکالتنامه نیازی به اجازه ی محضری شوهر برای دریافت گذرنامه نخواهد بود. تنها در این حالت است که شما می‌توانید هر زمان که می‌خواهید به هر نقطه از کره‌ی خاکی سفر کنید.

نکاتی در رابطه با ممنوع الخروج کردن همسر

متاسفانه در قانون اساسی نکاتی وجود دارد که پیش از ممنوع الخروج کردن همسر باید نسبت به آنها آگاهی داشته باشید. زیرا که بدون دانستن این قوانین، شما نمی‌توانید با موفقیت، همسر خود را ممنوع الخروج نمایید. دقت داشته باشید اگر شغل شوهر شما به گونه‌‌ای باشد که مجبور به خروج از کشور است، پس از درخواست ممنوعیت خروج از کشور، با استناد به رای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عدالت اداری، حکم ممنوع الخروج بودن وی لغو می‌شود. زیرا که در پی ممنوع الخروج کردن، وی دچار ضرر مالی و آسیب شغلی می‌شود. به همین جهت است که درخواست شما لغو خواهد شد.

در حالتی دیگر اگر همسر خود را در ازای دریافت مهریه ممنوع الخروج می‌کنید، پس از اینکه وی توانست بدهی خود را پرداخت نماید، این حکم نیز لغو خواهد شد. نکته‌ی دیگری که پیش می‌آید این است که آیا مرد می‌تواند با گذاشتن وثیقه، حکم ممنوع الخروجی خود را باطل نماید یا نه؟ در پاسخ باید اشاره کرد که هر چند وثیقه‌ هیچ حقی را از زن ضایع نمی‌کند، اما اداره‌ی ثبت در رابطه با این موضوع هیچ اختیاری ندارد.

ممنوع الخروج کردن زن

حال ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که یک مرد چگونه می‌تواند اقدام به ممنوع الخروج کردن همسر خود نماید. برای این کار، مرد باید مراحل زیر را طی نماید:

1. مراجعه به اداره کل گذرنامه و اتباع نیروی انتظامی.
2. همراه داشتن اصل شناسنامه، کارت ملی، سند ازدواج یا رونوشت آن.
3. ارائه درخواست ممنوع الخروجی زن به اداره گذرنامه.
4. بررسی مدارک و صدور دستور ممنوع الخروجی از طرف سازمان مربوطه.
5. تایید ممنوع الخروجی زن و پرونده‌ی موجود توسط رئیس اداره گذرنامه.
6. ثبت ممنوع الخروجی زن در سیستم‌های رایانه‌ای.

گاهی مرد به علت اینکه خود ممنوع الخروج است، ممکن است همسرش را نیز ممنوع الخروج کند. در این حالت زن فقط نمی‌تواند از کشور خارج شود. اما حق قانونی وی که همان دریافت مهریه است، به قوه‌ی خود باقی می‌ماند. در واقع زمانی که مرد، همسر خود را ممنوع الخروج می‌کند، این ممنوعیت هیچ تاثیری بر روی مهریه و بدهی مرد به زن ندارد.

ممنوع الخروج کردن مرد

1. همراه داشتن اصل عقدنامه یا رونوشت آن.
2. مراجعه به دفتر ازدواجی که ازدواج در آنجا ثبت شده.
3. تقاضای کتبی از سر دفتر برای صدور اجرائیه.
4. یک نسخه از اجراییه از سوی دفتر ازدواج برای مرد ارسال می‌شود.
5. از تاریخ ابلاغ اجرائیه، شوهر یا ضامن او باید طی ده روز دین را به زن بپردازد یا اقدامی در جهت پرداخت دین انجام دهد.
6. مراجعه به اداره‌ی اجرای مفاد اسناد رسمی سازمان ثبت اسناد و املاک و مطالبه کردن مهریه. در این زمان می‌توانید نسبت به بخشی از مهریه، تقاضای ممنوع الخروجی شوهر را به اداره‌ی مربوطه ارائه دهید.
7. در مرحله‌ی بعد، مراجعه به اداره‌ی اجرای ثبت اسناد و درخواست برای فرآیند توقیف اموال همسر. در این زمان اگر میزان دارایی و املاک مرد پاسخگوی مهریه نباشد، زن می‌تواند برای ممنوع الخروج کردن همسر اقدام کند. البته بعضی از دفاتر ثبت این کار را انجام نمی‌دهند که در این حالت زن می‌تواند به محاکم قضایی مراجعه کند.

استعلام ممنوع الخروجی همسر

برای اینکه بتوانید از وضعیت ممنوع الخروجی خود مطلع شوید راه‌هایی وجود دارد. اگر می‌خواهید بدانید که وضعیت ممنوع الخروج کردن همسر شما به علت بدهی مهریه چگونه است می‌توانید به وب سایت my.ssaa.ir مراجعه نمایید. پس از وارد کردن اطلاعات مورد نظر، می‌توانید ممنوع الخروجی را در سازمان ثبت اسناد و املاک مشاهده نمایید. در رابطه با ممنوع الخروج شدن زن از طرف شوهر نیز می‌توانید با همراه داشتن گذرنامه خود و مراجعه به اداره پلیس گذرنامه از وضعیت خود آگاه شوید. براساس ماده 133 قانون آیین دادرسی کیفری، مدت اعتبار ممنوع الخروج بودن هر فرد در حالت کلی 6 ماه یکبار است. اما بر طبق صلاحدید دادگاه، می‌‌توان هر 6 ماه یکبار این حکم را مجددا تمدید کرد.

نکاتی در رابطه با رفع ممنوع الخروجی مرد به علت پرداخت مهریه

اگر زنی اقدام به ممنوع الخروج کردن همسر خود در ازای پرداخت مهریه کرد، مرد برای اینکه بتواند این حکم را لغو نماید باید اقداماتی انجام دهد. زمانی که مرد ملزم به پرداخت تمام یا بخشی از مهریه می‌شود، علاوه بر آن می‌بایست یک بیستم مهریه‌ای که به همسر پرداخت می‌کند، به عنوان جریمه به دولت بپردازد. این پول به صورت یکجا از مرد دریافت می‌شود. اگر مرد مهریه را پرداخت نماید، حتی در صورتی که حق الاجرای دولت را نپردازد، هم‌چنان در حالت ممنوع‌ الخروج باقی می‌ماند. پس از آن مرد می‌تواند شخصاً به دفترخانه‌ی ازدواجی که قبلاً در آن ازدواج خود را ثبت نموده، مراجعه کرده و برای رفع ممنوع الخروجی خود مراحل لازم را انجام دهد.

بهترین وکیل برای حضانت