در این مقاله به ارائه اطلاعات جامعی راجع به حکم رشد میپردازیم. برای پرداختن به این موضوع در ابتدا لازم است با انواع حجر آشنا شوید و بدانید به چه شخصی محجور گفته میشود. که در ادامه این مقاله به بررسی روند رسیدگی حکم رشد و مدارک مورد نیاز درخواست این حکم و در نهایت آثاری که این حکم در پی دارد و… پرداخته شده است.
گواهی یا حکم رشد چیست؟
محجور کیست؟ و انواع حجر کدامند؟
در مبحث حکم رشد لازم است با اصطلاح حجر و محجور آشنایی داشته باشید. منظور از حجر این است که به حکم قانون، شخص از اداره مستقل امور خود منع شده باشد و نتواند اعمال حقوقی خود را شخصا انجام دهد. به چنین شخصی که از تصرف در اموالش منع شده و در اداره امور خود توانایی لازم را نداشته باشد محجور گفته میشود. در واقع شخص محجور، اهلیت استیفاء ندارد. اهلیت به طور کلی به دو دسته بندی اهلیت تمتع و اهلیت استیفاء تقسیم میگردد. منظور از اهلیت تمتع این است که شخص توانایی قانونی برای دارا شدن اموال را دارد. منظور از اهلیت استیفاء این است که فرد از لحاظ قانونی دارای توانایی اجرای حق است و اگر این توانایی را نداشته باشد، محجور محسوب میگردد. حجر به گروههای مختلفی تقسیم میشود.
- حجر حمایتی و حجر سوء ظنی: در حجر حمایتی هدف اصلی، حمایت کردن از محجور است تا مانع سوء استفاده دیگران از او باشد. به طور مثال در رابطه با شخص مجنون، از آنجایی که این شخص توانایی اداره امورش را ندارد، قانونگذار یک سری محدودیتها برای شخص مجنون و افراد در تعامل با او قرار داده است. ماده 1215 قانون مدنی در واقع اشارهای به حجر حمایتی است. طبق این ماده اگر شخصی مالی را به تصرف مجنونی یا به تصرف صغیر غیر ممیزی بدهد، این دو شخص محجور مسئولیتی در قبال تلف شدن یا ناقص شدن آن مال ندارند. اما در مورد حجر سوء ظنی باید گفت هدف اصلی حمایت از افراد در تعامل با محجور است. به عنوان مثال تاجری که ورشکسته شده است محجور میباشد و قانون به منظور حمایت کردن از طلبکاران تاجر یک سری محدودیتها برای تاجر قرار داده است.
- حجر خاص وحجر عام: در حجر خاص، شخص محجور نسبت به برخی از تصرفاتش ممنوعیت دارد نه تمام تصرفاتش، مانند حجر سفیه که ممنوعیت او صرفا مربوط به امور مالی سفیه میباشد و در امور غیر مالی مانند طلاق دادن همسرش، ممنوعیتی ندارد. امادر حجر عام این ممنوعیت کلیت دارد و شخص کاملا از انجام اعمال حقوقی و اجرای حق خود ممنوع میباشد. مثال واضح حجر عام، شخص مجنون است که به علت اینکه دارای اراده نمیباشد، نسبت به تمام امور خود ممنوع از تصرف است. ماده 1211 قانون مدنی مقرر کرده است که هر درجهای از جنون، موجب حجر میباشد.
- حجر قضایی و حجر قانونی: زمانی که به طور مستقیم قانون فرد را محجور بداند، نوع این حجر قانونی میباشد. در ماده 1207 قانون مدنی سه گروه اشخاص غیر رشید یا همان اشخاص سفیه، صغار و مجانین، محجور محسوب شدهاند و چون در خود قانون مستقیما نام برده شدهاند، حجرشان قانونی میباشد. منظور از حجر قضایی، حکم حجر صادر شده توسط دادگاه میباشد. مانند حکم حجری که برای تاجر ورشکسته توسط دادگاه صادر شده باشد.
- حجر دارای پایان مشخص و حجری که دارای پایان مشخصی نمیباشد: در این رابطه باید گفت که گاهی حجر در یک زمان مشخص اتمام مییابد. مانند اینکه شخص صغیر بعد از اینکه به سن بلوغ و رشد رسید، حجرش پایان مییابد. اما در برخی موارد زمان اتمام حجر مشخص و معین نیست. مانند محجوریت شخص مجنون
روند درخواست حکم رشد
برای آغاز مراحل صدور حکم رشد، در ابتدا باید یک سری مدارک آماده شود و به دادگاه صلاحیتدار ارائه گردد. دادگاه صالح در این زمینه، دادگاه خانواده محل اقامت شخص درخواست کننده است. البته در مناطقی که دارای دفتر خدمات قضایی هستند باید از این طریق اقدام کرد. از جمله مدارکی که برای صدور حکم رشد مورد نیاز است، اصل و کپی شناسنامه و کارت ملی، مدارکی که ادعای شخص نسبت به درخواست صدور حکم رشد را به اثبات برساند( مانند استشهادیه ) و فرم درخواست صدور آن میباشد.
روند درخواست حکم رشد بدین شکل است که خواهان با ارائه مدارک مورد نیاز برای حکم رشد، درخواست صدور این حکم را، اگر ولی یا قیم داشته باشد به طرفیت او و در صورت نبود قیم یا ولی به طرفیت دادستان، مطرح مینماید. بعد از اینکه دادخواست ثبت شد، قاضی شخص متقاضی را به همراه معرفی نامه به پزشکی قانونی ارجاع میکند تا این نهاد در رابطه با گواهی رشد اظهار نظر نماید.
در این قسمت لازم به ذکر است که از جمله وظایف بخش معاینات بالینی سازمان پزشکی قانونی، کارشناسی در رابطه با رشد و تعیین سن میباشد. پزشکی قانونی برای ارائه خدمت در این زمینه حتما از شخص نامه مرجع قضایی را مطالبه مینماید. برای کارشناسی در زمینه رشد، معایناتی از لحاظ رشد جسمی و رشد عقلی فرد صورت میگیرد و نتیجه گزارش به مرجع قضایی جهت صدور یا عدم صدور حکم رشد ارائه میگردد.
بعد از اینکه نظر کارشناس آماده شد و به محضر دادگاه واصل شد، قاضی با طرح یک سری سوالات مختلف در راستای احراز رشد یا عدم آن، تلاش میکند. در پایان قاضی دادگاه مطابق قوانین و مدارک و همینطور شرایط فرد، نسبت به صدور حکم رشد اقدام مینماید یا درخواست شخص را رد میکند. از جمله سوالاتی که قاضی مطرح میکند، در رابطه با قیمت دلار و سکه، فرق کارت هوشمند با کارت ملی، چیستی چک، برنامه ریزی مالی نسبت به سرمایه خود، چیستی سهام، اطلاعات راجع به تورم، علت درخواست حکم رشد، روش معامله کردن، تفاوت بین چک و سفته، برند پوشی، نحوه عملکرد برای خرید مثلا ماشین و… میباشد.
فرم درخواست مشاوره
صدور حکم رشد چه آثاری دارد؟
در صورت صدور حکم رشد، شخص از حجر خارج میشود و دیگر محجور محسوب نمیگردد. در نتیجه میتواند مستقلا بدون نیاز به دخالت قیم یا ولی، نسبت به اداره امور مالی خود اقدام نماید و دیگر ولی یا قیم اجازه دخالت در امور مالی فرد را ندارند. اما لازم به ذکر است که تصمیماتی که قبل از صدور حکم رشد، توسط قیم اتخاذ شده بود دارای اعتبار است. ولی در صورت شاکی بودن فرد نسبت به تصمیم قیم، فرد میتواند دادخواستی بر علیه قیم خود مطرح کرده و از این طریق شکایتش را اعلام کند و درخواست کند که معاملات قبلی لغو شوند. دادگاه نیز بعد از اینکه کلیه شواهد و مدارک را بررسی کرد، حکم و رای نهایی را صادر مینماید.
امکان لغو حکم رشد
پاسخ به این سوال که آیا لغو حکم رشد امکانپذیر است یا خیر؟ مثبت میباشد. اگر شخص بعد از رسیدن به سن قانونی و بالغ شدن فاقد اهلیت شود، میتوان لغو حکم رشد او را از دادگاه صلاحیتدار درخواست کرد. دادگاه این مساله را به پزشکی قانونی ارجاع داده و در آنجا کارشناس پزشکی قانونی امر مطروحه را بررسی میکند، در نهایت اگر عدم اهلیت فرد به اثبات برسد، دادگاه اقدام به لغوکردن حکم رشد میکند و حکم حجر صادر مینماید.
در صورت صدور حکم حجر، اگر فرد محجور ولی یا قیمی نداشته باشد، قاضی دادگاه نسبت به تعیین قیم برای او اقدام مینماید. لازم به ذکر است که حکم قطعی که در این رابطه صادر شود دارای اعتبار امر مختومه است و به طور مجدد و از همان جهت، قابلیت رسیدگی ندارد. نصب قیم برای محجورین فاقد ولی، از وظایف دادگاه میباشد. دادستان با رجوع به دادگاه خانواده، اشخاصی را که به عنوان قیم برای شخص محجور، مناسب میداند معرفی میکند. از جمله ویژگیهایی که باید در فرد قیم وجود داشته باشد عبارتند از بلوغ، عقل، رشد، عدم ارتکاب برخی جرایم مانند خیانت در امانت، هتک ناموس و کلاهبرداری
بهترین وکیل دریافت حکم رشد
مسائل و امور حقوقی دارای پیچیدگیهایی هستند که ممکن است افراد عادی را که دانش و اطلاعات حقوقی لازم را نداشته باشند سردرگم کنند. بنابراین توصیه میکنیم برای امور مختلف حقوقی خود، از وکلای مجرب کمک بگیرید تا سرعت روند رسیدگی به پرونده افزایش پیدا کند و به نتیجه مطلوب برسید. حکم رشد نیز یکی از امور حقوقی است که در آن کمک گرفتن از یک وکیل مجرب بسیار کارساز است. اگر به دنبال دریافت این حکم هستید، توصیه میکنیم از بهترین وکیل دریافت حکم رشد که بر مساله گواهی رشد و ابعاد مختلف آن اشراف کامل دارد کمک بگیرید تا مناسبترین راه حل جهت دریافت حکم رشد را ارائه نماید و در پیگیری پرونده اعمال نمایدشما می توانید با مراجعه به سایت www.vakilati.comاز مشاوره بهترین وکلایی که در این حوزه در کشور فعالیت می کنند استفاده بنمایید .
