یکی از معضلات جوامع امروزی، مواد مخدری است که به صورت صنعتی سنتز میشوند. به همین علت برای آگاهی بیشتر شما عزیزان به موضوع حمل مواد مخدر صنعتی و سنتی خواهیم پرداخت و موارد حقوقی آن را مطرح خواهیم کرد و مجازات حمل مواد مخدر را ذکر خواهیم کرد.
مقدمه
با گسترش و پیشرفت علم، داروهایی در زمینهی اعصاب و روان ساخته شد تا بیماران را به کمک آنها درمان نمایند. اما مانند هر زمینهی کاری دیگری، افرادی با استفاده از این داروها و تغییر در ساختار آنها سبب تولید مواد مخدر صنعتی شدند. حتی برخی از این داروها بدون هیچ تغییری به عنوان مواد مخدر در دسترس افراد قرار گرفتند. در این زمان بود که حمل مواد مخدر صنعتی به بازاری پررونق در میان افراد سودجو مبدل گردید.
در اصطلاحات پزشکی به هر مادهای که سبب تغییر در روند شیمیایی و انتقال پیام در سیستم عصبی شود، روانگردان میگویند. مواد روانگردان ساختاری مشابه انتقال دهندههای عصبی دارند. وظیفهی انتقال دهندههای عصبی، ایجاد و انتقال پیامهایی است که بین مغز و اعضای بدن مبادله میشود تا بدن بتواند به فعالیت طبیعی خود ادامه دهد. مواد روانگردان میتوانند به گیرندههای این انتقال دهندهها متصل شوند.
یکی از ویژگیهایی که بدن ما دارد این است که اگر مادهای در بدن زیاد تولید شود، بدن میزان تولید اضافی را کاهش میدهد. فرد معتاد با وارد کردن مقدار اضافی از موادی مشابه با انتقال دهندههای عصبی، سبب گول زدن مغز میشود. بدن فرد معتاد نیز به خیال اینکه میزان انتقال دهنده عصبی در بدن زیاد است، تولید انتقال دهنده را کاهش میدهد. پس از مدتی نیز بدن، میزان ترشح اولیه خود را فراموش خواهد کرد. به همین علت است که افراد معتاد به استفاده از مواد مخدر وابسته میشوند. زیرا که اکنون بدن آنها نیازمند مادهی روانگردان است و فعالیت طبیعی خود را فراموش کرده است. بازگشت بدن فرد معتاد به حالت طبیعی اولیه بسیار دشوار و زمانبر است. همچنین در مدت زمانی که فرد به این مواد آلوده میشود، دچار آسیب هایی در سایر بخشهای بدن خود میشود که جبران ناپذیر میباشند.
مجازات حمل مواد مخدر سنتی
مواد مخدر سنتی به صورت طبیعی در طبیعت یافت میشوند. مصرف این مواد سبب بروز علائمی میشود که به سرعت بروز پیدا میکنند و باعث سرخوشی کاذب در فرد میشوند. .پس از چند ساعت نیز این علائم فروکش کرده و وابستگی بدنی به وجود میآورند. از جمله مواد مخدر سنتی میتوان به خشخاش، ماری جوآنا، گل، بنگ و… اشاره کرد. مواد مخدر سنتی عوارض کمتری نسبت به انواع صنعتی دارند اما نئشگی بالاتری ایجاد میکنند.
با گسترش روز افزون مواد مخدر صنعتی، حمل مواد مخدر سنتی و قاچاق آنها کاهش پیدا کرده است. یکی از علل این امر، بو دار بودن و همچنین خنثی شدن سریع اثرات آنها میباشد. اما مجازات حمل، نگهداری، فروش یا مخفی کردن این مواد بسته به وزن مادهی مخدر متفاوت است. حتی در صورتی که فرد مجرم در ارکان دولتی مشغول به کار باشد، از شغل خود نیز عزل خواهد شد. این مجازاتها بر اساس صلاحدید قاضی شامل:
- 1 تا 50 گرم، تا 3 میلیون ریال جریمه نقدی و حداکثر 50 ضربه شلاق.
- 50 تا 500 گرم، 5 تا 15 میلیون ریال جریمه نقدی و حداکثر 70 ضربه شلاق.
- 500 گرم تا 5 کیلوگرم، 15 تا 60 میلیون ریال جریمه نقدی، حداکثر 74 ضربه شلاق و همچنین 5 تا 10 سال حبس در اولین دستگیری. اگر این عمل تکرار شود، علاوه بر مجازاتهای مذکور، اموال فرد نیز مصادره خواهد شد. اگر فرد برای بار سوم عمل خود را تکرار کرد،علاوه بر موارد قبلی، اعدام خواهد شد.
- 20 تا 100 کیلوگرم، علاوه بر مجازات ذکر شده در بند 4، به ازای هر کیلوگرم مادهی مخدر، 2 میلیون ریال جریمه نقدی مقرر میشود. در صورت تکرار نیز اموال فرد مصادره خواهد شد.
- بیش از 100 کیلوگرم، علاوه بر جریمه نقدی و شلاق، فرد به حبس ابد محکوم میگردد.
مجازات حمل مواد مخدر صنعتی
یکی از دلایلی که قاچاقچیانِ مواد مخدر را ترغیب به حمل مواد مخدر صنعتی میکند، بازه زمانی کمتر وابستگی افراد به مصرف مواد میباشد. از جمله مواد مخدر صنعتی میتوان به کریستال، کراک، شیشه، LSD، اکتاسی(قرص X)، آمفتامین، هروئین و … اشاره کرد. این مواد با سرعت زیادی وارد بازار فروش مواد شدند. حمل مواد مخدر صنعتی از آن جهت سودمندتر است که:
- در حین جابجایی فضای کمتری اشغال میکنند.
- بویی متصاعد نمیکنند تا نظر سایر افراد را جلب کنند و از این جهت، جابجا کردن آنها ایمنتر است.
- افراد را سریعتر معتاد میکنند و تاثیرات آنها طولانیتر است.
- مصرف آنها سادهتر است.
- سود بیشتری از فروش آنها نسبت به مواد مخدر سنتی بدست میآید.
مجازات های مختلفی برای حمل مواد مخدر صنعتی در نظر گرفته شده است. به طور کلی این مجازات شامل جزای نقدی، شلاق، حبس و اعدام است. عواملی همچون انگیزه و سابقهی کیفری نیز در میزان مجازات موثر میباشد. البته نوع مواد مخدر ، فروش و یا تولید، مجرم اصلی و یا شریک جرم یا معاونت در جرم میتواند مجازاتهای مختلفی را در پی داشته باشد. در این گونه مواد مخدر نیز اگر مجرم از کارکنان دولت باشد، از مقام خود عزل خواهد شد. اما به طور کلی این مجازاتها بر اساس میزان مادهی مخدر شامل:
- 5 سانتی گرم، 500 تا 1 میلیون ریال جریمه نقدی و حداکثر 50 ضربه شلاق.
- 5 سانتی گرم تا 1 گرم، 2 تا 6 میلیون ریال جریمه نقدی و حداکثر 70 ضربه شلاق.
- 1 تا 4 گرم، 8 تا 20 میلیون ریال جریمه نقدی، 2 تا 5 سال حبس و حداکثر 70 ضربه شلاق.
- 4 تا 15 گرم، 20 تا 40 میلیون ریال جریمه نقدی، 5 تا 8 سال حبس و حداکثر 70 ضربه شلاق.
- 15 تا 30 گرم، 40 تا 60 میلیون ریال جریمه نقدی، 10 تا 15 سال حبس و حداکثر 70 ضربه شلاق.
- بیش از 30 گرم، اعدام و مصادره اموال فرد مجرم.
مجازات حمل مواد مخدر برای افراد زیر 18 سال
از آنجایی که افراد زیر 18 سال به بلوغ نرسیدهاند، مانند افراد بالغ، حمل مواد مخدر صنعتی و یا سنتی مسئولیت کیفری برای آنها ندارند. نمیتوان افراد زیر 18 سال را به زندان فرستاد و یا شلاق زد. در صورت انجام چنین جرمی به اقدامات تأمینی و تربیتی محکوم خواهند شد. به همین علت بنابر صلاحدید قاضی، برای سنین مختلف مجازات متفاوتی در نظر گرفته میشود. مجازات این کودکان به طور کلی شامل:
- کودک بین 9 تا 15 سال:
- تحویل کودک به والدین و گرفتن تعهد برای ادب کردن وی.
- معرفی کودک به مددکار اجتماعی یا روانشناس.
- فرستادن کودک به مراکز آموزشی و فرهنگی.
- درمان اعتیاد کودک( در صورت لزوم و معتاد شدن کودک به مواد مخدر).
- جلوگیری از معاشرت کودک با اشخاص خاص.
- جلوگیری از رفت و آمد کودک به محلهای معین.
- تحویل کودک به اشخاص دیگری به جز والدین (در صورت صلاحدید قاضی).
- نوجوان بین 15 تا 18 سال:
- نگهداری نوجوان در کانون اصلاح و تربیت برای مدت معین.
- دریافت جزای نقدی.
- انجام خدمات عمومی رایگان.
مجازات اعدام و نحوه اجرای آن در جرایم مواد مخدر
یکی از مجازاتهایی که در جرایم مربوط به حمل مواد مخدر صنعتی و سنتی اجرا میشود، مجازات اعدام است. بر اساس برخی از قوانین موجود در قانون مبارزه با مواد مخدر، فرد متخطی محکوم به اعدام خواهد شد. به عنوان مثال بر اساس مادهی 2 این قانون، هر کس 3 بار در رابطه با کشت خشخاش و حتی کشت شاهدانه به منظور تولید مواد مخدر، مورد مجازات قرار گرفت، در چهارمین محاکمه اعدام خواهد شد. در این حالت قاضی فرد مجرم را مفسد فیالارض اعلام خواهد کرد. در خصوص حکم اعدام این فرد، در صورت مصلحت، اعدام در محل زندگی محکوم و در ملاء عام اجرا خواهد شد.
اگر فرد مجرم بجز حمل مواد مخدر صنعتی یا سنتی اعمال دیگری نیز در پروندهی خود انجام داده باشد، حکم قاضی به گونهی دیگری خواهد بود. بر طبق مادهی 45 قانون مبارزه با مواد مخدر، مجازات اعدام در صورت وجود حداقل یکی از بندهای زیر نیز اجرا خواهد شد:
- استفاده از سلاح.
- استفاده از کودکان و نوجوانان زیر 18 و یا مجانین برای فروش، نگهداری و یا مخفی کردن مواد مخدر.
- داشتن سابقهی حبس ابد، اعدام و یا حبس بیش از 15 سال در پروندهی کیفری خود.
- حمل و یا نگهداری بیش از 50 کیلوگرم مخدر سنتی و یا 2 کیلوگرم مخدر صنعتی.
وکیل مواد مخدر
آیا میدانید چرا در جرایم مواد مخدر به وکیل نیازمندیم؟ براساس قانون اساسی و اصل برابری، هر شخصی حق دارد وکیل تسخیری داشته باشد. متهمان درگیر در پروندههای مواد مخدر نیز از این قانون مستثنی نیستند. وکلای تسخیری مواد مخدر تنها کاری که انجام میدهند، تلاش برای گرفتن ارفاق در جرم موکل خود میباشد. نگارش لایحه دفاعیه از دیگر کارهای تخصصی وکیل مربوط به مجرمان مواد مخدر است. زیرا که لایحه نویسی پیچیدگیهای خاص خود را دارد و بهتر است یک فرد ماهر در این زمینه زمام امور را به دست بگیرد.
بر اساس مادهی 125 قانون مجازات اسلامی، شرکت در یک جرم با معاونت در آن متفاوت است. کسی که در جرمی شرکت میکند، با آگاهی کامل این مسیر را انتخاب میکند. بنابراین جرم این شخص با جرم فاعل برابر است و میبایست تمامی تبعات وارد شده به مجرم اصلی را بپذیرد. طبق مادهی 38 قانون مجازات اسلامی، اگر مشارکت در حمل مواد مخدر به صورت جزئی بوده باشد، ممکن است بتوانید با مداخلهی یک وکیل مواد مخدر ماهر و کاردان، در میزان جرم تخفیف بگیرید.
اما معاونت جرم یا همان شریک جرم، به طور مستقیم در جرم مواد مخدر شرکت ندارد. این فرد ممکن است به علت تحریک و ترغیب شدن و یا فریب خوردن، وارد این قضایا شده باشد. به همین علت در این مورد، براساس قانون 127 تا 129 مجازات اسلامی، رای صادره برای این افراد متفاوت است. بر اساس این قوانین، برای معاون جرم، مجازات کمتری نسبت به فاعل اصلی در نظر گرفته میشود.
