چک در ایران فقط یک وسیلهٔ پرداخت نیست؛ عملاً ابزار اعتبار است. به همین دلیل وقتی برگشت میخورد، دارندهٔ آن با چند مسیر موازی روبهرو میشود که هر کدام شرایط، سرعت و هزینهٔ متفاوتی دارند — و انتخاب اشتباه میان آنها معمولترین دلیل طولانی شدن وصول است.
سه مسیر پیش روی دارندهٔ چک برگشتی
اجرای ثبت: سریعترین و کمهزینهترین راه؛ بدون نیاز به دادگاه، مستقیم از طریق ادارهٔ ثبت اجرائیه صادر و اموال شناساییشده توقیف میشود. دعوای حقوقی مطالبهٔ وجه: امکان مطالبهٔ اصل وجه بههمراه خسارت تأخیر تأدیه و هزینهٔ دادرسی را میدهد و با تأمین خواسته قابل تقویت است. شکایت کیفری: تنها در صورتی که چک شرایط قانونی داشته باشد و مهلتها رعایت شده باشد.
مهلتهایی که نباید از دست بروند
برای شکایت کیفری، گواهی عدم پرداخت باید ظرف شش ماه از تاریخ صدور چک گرفته شود و شکایت نیز ظرف شش ماه از تاریخ گواهی مطرح گردد. برای حفظ حق رجوع به ظهرنویس، مهلتها کوتاهتر است. سفته نیز واخواست میخواهد و بدون آن، بسیاری از امتیازات سند تجاری از دست میرود.
چک صیادی و قانون جدید
با اجرای قانون اصلاح صدور چک، چکهای صیادی ثبتنشده در سامانه، از بسیاری از حمایتهای کیفری و اجرایی برخوردار نیستند. اگر چکی گرفتهاید که در سامانه ثبت و تأیید نشده، وضعیت حقوقی شما با چک ثبتشده یکسان نیست — این نکته را پیش از پذیرش چک بررسی کنید.
اگر چک یا سفتهای در دست دارید و نمیدانید کدام مسیر برای شما سریعتر است، تصویر سند و گواهی عدم پرداخت را برای ما بفرستید تا بررسی شود.
