سؤالات متداول
جرایم پزشکی
قصور پزشکی چیست؟ ، انواع قصور پزشکی ، اثبات قصور پزشکی ، شکایت از پزشک به دلیل قصور ، جبران خسارت ناشی از قصور پزشکی
انجامندادن کاری که موازین علمی و فنی پزشکی اقتضا میکرده، یا انجام آن بهشکل نادرست. قانون چهار شکل برای آن میشناسد: بیاحتیاطی، بیمبالاتی، عدم مهارت و عدم رعایت نظامات دولتی. نکتهٔ مهم اینکه نتیجهٔ نامطلوب درمان بهتنهایی قصور نیست؛ باید ثابت شود میان رفتار پزشک و آسیب وارده رابطهٔ سببیت وجود دارد.
بستگی به خواستهٔ شما دارد و میتوانید هر دو را همزمان دنبال کنید. نظام پزشکی به تخلف صنفی رسیدگی میکند و نتیجهٔ آن توبیخ، جریمه یا محرومیت از طبابت است. دادسرا به جنبهٔ کیفری رسیدگی میکند و از آن مسیر میتوان دیه گرفت. اگر هدف اصلی جبران مالی است، مسیر قضایی ضروری است.
پروندهٔ کامل بیمارستانی (شرح حال، شرح عمل، دستورات پزشک، برگهٔ بیهوشی)، رضایتنامهٔ امضاشده، نتایج آزمایشها و تصویربرداریها، نسخهها و فاکتورهای درمان، و مدارک درمانهای بعدی که برای جبران عارضه انجام دادهاید. دریافت کپی پرونده حق قانونی بیمار است؛ درخواست را مکتوب و با شمارهٔ ثبت بدهید تا در صورت خودداری، قابل استناد باشد.
خیر. رضایتنامه فقط عوارض شناختهشده و اجتنابناپذیر عمل را پوشش میدهد و پزشک را از مسئولیت قصور بری نمیکند. هیچ امضایی نمیتواند مجوز بیاحتیاطی یا عدم مهارت باشد. در بسیاری از پروندهها، بررسی خودِ رضایتنامه نشان میدهد بیمار از عوارض واقعی آگاه نشده بوده که خود موضوع مستقلی برای طرح است.
نقش تعیینکننده. کمیسیونی از متخصصان همان رشته پرونده را بررسی میکند و اعلام مینماید قصور رخ داده یا نه و درصد آن چقدر است. مرجع قضایی معمولاً بر همین نظر تکیه میکند. اگر با نظر کمیسیون موافق نیستید، میتوانید درخواست ارجاع به کمیسیون بالاتر یا هیئت تجدیدنظر بدهید؛ اعتراض بدون ارائهٔ مستند علمی معمولاً پذیرفته نمیشود.
بر اساس نوع و شدت آسیب و درصد قصور تعیینشده توسط پزشکی قانونی، و بر پایهٔ نرخ دیهٔ کامل همان سال. اگر چند نفر در ایجاد آسیب دخیل باشند — جراح، بیهوشی، پرستار، بیمارستان — دیه میان آنان به نسبت تقصیر تقسیم میشود. علاوه بر دیه، میتوان هزینههای درمان مجدد را نیز از مسیر حقوقی مطالبه کرد.
برای مطالبهٔ دیه در پروندههای صدمات بدنی، محدودیت زمانی سختگیرانهای وجود ندارد و مبدأ معمولاً تاریخ اطلاع از آسیب است، نه تاریخ عمل. اما در عمل، تأخیر به ضرر شماست: مدارک بیمارستانی امحا میشوند، شهود فراموش میکنند و اثبات رابطهٔ سببیت دشوارتر میگردد. توصیهٔ ما اقدام در همان ماههای نخست است.
به منشأ قصور بستگی دارد. اگر خطا در عمل شخصی پزشک بوده، شکایت متوجه اوست. اگر ناشی از نقص تجهیزات، کمبود پرسنل، عفونت بیمارستانی یا اشتباه کادر درمان باشد، مسئولیت با بیمارستان است. در بسیاری از پروندهها هر دو طرف دعوا قرار میگیرند و پزشکی قانونی سهم تقصیر هر یک را تعیین میکند.
بله، و در این حوزه سختگیری بیشتری وجود دارد. در جراحیهای زیبایی که ضرورت درمانی ندارند، تعهد پزشک به نتیجه پررنگتر ارزیابی میشود و مواردی مانند تبلیغات خلاف واقع یا انجام عمل توسط فردی که تخصص آن رشته را ندارد، بهراحتی احراز میشود. مدارک تبلیغاتی و مکاتبات پیش از عمل را حتماً نگه دارید.
بله. مسئولیت حرفهای شامل داروساز، آزمایشگاه، رادیولوژی، پرستار و ماما نیز میشود. تحویل داروی اشتباه، جواب آزمایش نادرست یا تفسیر غلط تصویربرداری، همگی میتوانند موضوع پروندهٔ قصور باشند. در این پروندهها، حفظ نسخه، برچسب دارو و برگهٔ جواب نقش همان پروندهٔ بالینی را دارد.