سؤالات متداول
شورای حل اختلاف
پرسشهای پرتکرار در زمینهٔ شورای حل اختلاف و پاسخ کوتاه وکلای مؤسسه.
دعاوی مالی تا نصاب قانونی که هر چند سال بهروزرسانی میشود، تخلیهٔ عین مستأجره بهجز سرقفلی، مطالبهٔ اجارهبها و ودیعه، تأمین دلیل، صدور گواهی انحصار وراثت و مهر و موم ترکه. دعاوی خانواده، اثبات مالکیت املاک، ورشکستگی و جرایم مستوجب مجازات سنگین در صلاحیت شورا نیست. چون نصاب مالی تغییر میکند، پیش از ثبت دادخواست مقدار روز را بررسی کنید.
درخواستی برای ثبت رسمی وضعیت موجود پیش از آنکه از بین برود. شورا کارشناس تعیین میکند، او از محل بازدید و صورتجلسه تهیه میکند و این صورتجلسه بعداً در هر دعوایی قابل استناد است. مناسب برای خسارت ساختمانی، نشتی، تخریب، وضعیت مورد اجاره هنگام تحویل و ساختوساز غیرمجاز همسایه. هرچه زودتر، بهتر — تأخیر یعنی از دست رفتن دلیل.
ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ میتوانید تجدیدنظرخواهی کنید. مرجع رسیدگی، دادگاه عمومی همان حوزهٔ قضایی است و رأی آن قطعی است. اگر رأی غیابی صادر شده باشد، ابتدا باید ظرف بیست روز واخواهی کنید و پس از آن مهلت تجدیدنظر آغاز میشود. از دست دادن این مهلتها معمولاً غیرقابل جبران است.
اجباری نیست و بسیاری از پروندهها را افراد خودشان پیگیری میکنند. اما نکتهٔ تعیینکننده، تنظیم درست ستون خواسته و انتخاب عنوان دعواست؛ رایجترین دلیل شکست در شورا، اشتباه در همین دو مورد است نه ضعف حق. یک مشاورهٔ کوتاه پیش از ثبت دادخواست معمولاً کافی است تا این خطا رخ ندهد.
بهطور معمول یک تا سه ماه، که در مقایسه با دادگاه بسیار سریعتر است. اگر پرونده به کارشناسی ارجاع شود یا یکی از طرفین در جلسات حاضر نشود، این مدت طولانیتر میشود. درخواستهای تأمین دلیل معمولاً بسیار سریعتر و گاهی ظرف چند روز اجرا میشوند.
شورا با بررسی مدارک موجود رسیدگی و رأی صادر میکند. اگر ابلاغ واقعی نبوده باشد، رأی غیابی است و محکومعلیه حق واخواهی دارد. برای اینکه رأی زودتر قطعی شود، بهتر است در دادخواست نشانی دقیق و در دسترس خوانده را قید کنید — نشانی نادرست، بیشترین علت طولانی شدن پروندههای شوراست.
گزارش اصلاحی که پس از سازش تنظیم میشود، اعتبار حکم قطعی دادگاه را دارد و مستقیماً قابل اجراست. مزیت آن این است که مفاد آن را خود طرفین تعیین میکنند، نه قاضی. به همین دلیل توصیه میکنیم پیش از امضای گزارش اصلاحی، متن آن را با دقت بخوانید؛ پس از امضا، اعتراض به مفاد آن تقریباً ممکن نیست.
بهمراتب کمتر از دادگاه. برای دعاوی مالی، درصدی از خواسته و برای دعاوی غیرمالی و تأمین دلیل، مبلغی ثابت دریافت میشود. در صورت ناتوانی مالی میتوانید همزمان اعسار از هزینهٔ دادرسی بخواهید. هزینهٔ کارشناسی جداگانه است و ابتدا بر عهدهٔ درخواستکننده قرار میگیرد.
پس از قطعی شدن رأی، درخواست صدور اجرائیه بدهید. اجرای احکام شورا مانند دادگاه عمل میکند: شناسایی و توقیف اموال، توقیف حساب بانکی و در صورت لزوم اعمال مادهٔ ۳ قانون نحوهٔ اجرای محکومیتهای مالی. هرچه اطلاعات بیشتری از اموال و حسابهای محکومعلیه ارائه کنید، اجرا سریعتر پیش میرود.
صلاحیت شورا در موارد قانونی اجباری است، نه انتخابی؛ اگر دعوا در نصاب شورا باشد و در دادگاه مطرح شود، قرار عدم صلاحیت صادر میگردد. بنابراین پیش از ثبت، نصاب مالی روز و نوع خواسته را بررسی کنید. اگر خواستهٔ شما ترکیبی است — مثلاً تخلیه بههمراه مطالبهٔ خسارت بالای نصاب — تفکیک یا تجمیع آن نیاز به بررسی دارد.