سؤالات متداول
دعاوی کیفری
دعاوی کیفری، جرم، جنایت، مجازات، وکیل کیفری، دادگاه کیفری، حقوق کیفری، مشاوره حقوقی، پرونده کیفری.
در کلاهبرداری، متهم از همان ابتدا با توسل به وسایل متقلبانه — وعدهٔ دروغ، هویت جعلی، سند ساختگی — مال را میبرد؛ یعنی سوءنیت از لحظهٔ اول وجود دارد. در خیانت در امانت، مال بهطور قانونی و با رضایت به متهم سپرده شده و او بعداً آن را تصاحب یا تلف میکند. تشخیص این دو به ترتیب وقایع بستگی دارد و انتخاب اشتباه عنوان، رایجترین دلیل شکست شکواییه است.
در جرایم قابل گذشت — مانند توهین، فحاشی، ترک انفاق و بسیاری از جرایم خانوادگی — مهلت شکایت یک سال از تاریخ اطلاع از وقوع جرم است و پس از آن حق شکایت ساقط میشود. در جرایم غیرقابل گذشت مانند کلاهبرداری و سرقت، مهلت شکایت وجود ندارد ولی مرور زمان تعقیب اعمال میشود. اگر تردید دارید، تأخیر نکنید؛ گذشت زمان علاوه بر مهلت قانونی، ادله را هم از بین میبرد.
شکایت کیفری چک شرایط محدودی دارد: چک نباید مشروط، بابت تضمین یا وعدهدار باشد و باید ظرف شش ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت گرفته شود و ظرف شش ماه بعد از آن شکایت شود. اگر این شرایط جمع نباشد، مسیر درست دعوای حقوقی مطالبهٔ وجه یا اجرای ثبت است. بسیاری از شکایتهای کیفری چک صرفاً به دلیل از دست رفتن همین مهلتها رد میشوند.
فروش مالی که متعلق به فروشنده نیست و او بدون داشتن سمت یا اجازه آن را به دیگری منتقل میکند. قانون این جرم را در حکم کلاهبرداری دانسته است، یعنی مجازات آن حبس، رد مال به صاحب اصلی و جزای نقدی معادل مالِ بردهشده خواهد بود. این عنوان در معاملات ملکی — بهویژه در فروش ملک مشاع یا ملک ورثهای — بسیار پرتکرار است.
بله. عدم حضور بدون عذر موجه میتواند به صدور دستور جلب منجر شود. اما پیش از حضور، اصل احضاریه را بخوانید تا بدانید به چه عنوانی احضار شدهاید — شاهد، مطلع یا متهم — چون حقوق شما در هر حالت متفاوت است. اگر بهعنوان متهم احضار شدهاید، حق دارید پیش از تفهیم اتهام با وکیل مشورت کنید و وکیل در جلسه همراهتان باشد.
قرار بازداشت موقت ظرف ده روز قابل اعتراض در دادگاه صالح است. همچنین میتوان درخواست تبدیل قرار به وثیقه یا کفالت داد. مهم است بدانید بازداشت موقت فقط در جرایم مشخصی و با شرایط قانونی خاص مجاز است؛ در بسیاری از پروندهها این قرار قابل تبدیل است و صرف صدور آن به معنای اثبات اتهام نیست.
فقط در جرایم قابل گذشت. در این دسته، گذشت شاکی در هر مرحله — حتی پس از صدور حکم قطعی — تعقیب یا اجرای مجازات را متوقف میکند. اما در جرایم غیرقابل گذشت مانند کلاهبرداری، رضایت شاکی پرونده را نمیبندد و تنها میتواند از جهات تخفیف مجازات باشد. بنابراین پیش از دادن یا گرفتن رضایت، باید دانست جرم در کدام دسته است.
در دعوای کیفری تصرف عدوانی باید مالکیت رسمی خود را ثابت کنید و نتیجهٔ آن مجازات متصرف بهعلاوهٔ رفع تصرف است. در دعوای حقوقی اثبات مالکیت لازم نیست و کافی است ثابت کنید پیشتر متصرف بودهاید و دیگری بهقهر تصرف را از شما گرفته است. مسیر حقوقی معمولاً سریعتر است و برای کسی که سند رسمی ندارد، تنها راه عملی به شمار میرود.
بله. توهین، افترا و نشر اکاذیب در بستر اینترنت جرم است و رسیدگی به آن با دادسرای جرایم رایانهای است. مهمترین نکته، حفظ ادله پیش از پاک شدن آنهاست: از صفحه، پیام یا استوری، تصویر و فیلم با تاریخ تهیه کنید و در صورت امکان از طریق دفاتر خدمات قضایی گواهی تأمین دلیل بگیرید. حساب کاربریای که حذف شود، معمولاً دیگر قابل استناد نیست.
وقتی کسی مالی را با سند رسمی یا عادی به یک نفر منتقل کند و سپس همان مال را به شخص دیگری بفروشد. این عنوان جرم مستقلی است و مجازات حبس دارد. در پروندههای ملکی، تاریخ و نوع اسناد — عادی یا رسمی — تعیین میکند کدام معامله مقدم است، بنابراین نگه داشتن اصل مبایعهنامه با تاریخ و امضای شهود اهمیت زیادی دارد.
حکم غیابی ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ، قابل واخواهی در همان دادگاه صادرکننده است. اگر این مهلت گذشته باشد، امکان تجدیدنظرخواهی در مهلت قانونی وجود دارد. اگر ابلاغ واقعی به شما انجام نشده و از حکم بیخبر بودهاید، میتوانید با اثبات همین موضوع، مهلت را از تاریخ اطلاع واقعی حساب کنید.
میزان دیه بر اساس نظر پزشکی قانونی دربارهٔ نوع و شدت صدمه و بر پایهٔ نرخ دیهٔ کامل که هر سال توسط قوهٔ قضاییه اعلام میشود محاسبه میگردد. مهلت پرداخت به عمدی، شبهعمد یا خطای محض بودن جنایت بستگی دارد و بین یک تا سه سال متغیر است. در تصادفات رانندگی، معمولاً بیمهٔ شخص ثالث پرداختکنندهٔ دیه است، نه شخصِ مقصر.